U sjedištu tajne Hodžine policije, o čemu sve svjedoči Kuća lišća

 U sjedištu tajne Hodžine policije, o čemu sve svjedoči Kuća lišća

Tragom onoga što je decenijama bilo skriveno – mističnog i mračnog u susjednoj Albaniji.

Preko 40 godina Albanija je  bila pod gvozdenom rukom režima Envera Hodže, izolovana od ostatka svijeta.

Dio svedočanstva o surovosti Hodžinog  režima iz vremena zatvorene Albanije, otvorena  su  za javnost, od 2017. godine u muzeju „Kuća lišća”, u objektu gdje je bilo sjedište albanske  tajne policije, nekadašnji štab Sigurimija.

Iako je bila zatvorena “Kuća lišća”,  kažu da je “i videla i čula” – sve. Ovo je jedan od najtajanstvenijih objekata u Albaniji, u kome su „svjedočanstva“ surovosti nekadašnjeg režima u Zemlji orlova.

Jedna od ćelija – svjedok surovosti nekadašnjeg režima u Zemlji orlova

Prema navodima kustosa muzeja, režim Envera Hodže je pogubio 5.577 muškaraca i 450 žena, a desetine hiljada poslao u zatvore, ili radne logore.

U Tirani, oko 200 metara od glavnog trga Skanderbeg  prema Fakultetu umjetnosti i parku koji vodi do jezera, preko puta pravoslavne crkve posvećene Hristovom vaskrsenju nalazi se “Kuća lišća”. Do početka 2. Svjetskog rata u ovom objektu je bilo porodilište, u ratu štab Gestapoa u Tirani, a od 1944. sjedište tajne policije, državne bezbjednosti Albanije.

“Kuća lišća”, nazvana je po bršljenu koji je prekriva. Muzej je posvećen nevinim žrtavama političkog progona totalitarnog režima Envera Hodže koji je zbog želje da ima potpunu kontrolu nad ljudskim tijelom i dušom špijunirao, hapsio, progonio, sudio i pogubio na hiljade ljudi.

U kazamatima albanske tajne policije završilo je oko 25.000 ljudi. U tom periodu, oko 6.000 ljudi vode se kao nestali.

“Kuća lišća” bila je povezana sa poštom, diktatorovom kućom, hotelima, ministarstvom unutrašnjih poslova, ambasadama…

Do danas se ne zna tačan broj ljudi „državnih neprijatelja“ koji su izgubili živote u tamošnjim rudnicima bakra i pirita, radeći u dugim smjenama uz slabu ishranu. Spač, jedan od najzloglasnijih radnih logora u Albaniji, nalazi se u nepristupačnim planinama, 95 kilometara od Tirane. U logore su slati uglavnom nakon privođenja u “Kuću lišća” koja je bila povezana sa poštom, diktatorovom kućom, hotelima, ministarstvom unutrašnjih poslova, ambasadama… kako bi se informacije sa svih strana slivale u jedan centar- sjedište Sigurimija.

Evidencija tajne policije, danas se može vidjeti na zidovima muzeja gdje su popisana mnoga  imena  žrtve progona, političkih suđenja. Takođe, na zidovima su slikovito prikazane metode zlostavljanja i mučenja, tortura. Nerijetko žrtve su bile cijele porodice.

Do danas se ne zna tačan broj ljudi „državnih neprijatelja“ koji su izgubili živote

U spratnoj kući, svaka prostorija ima svoja svedočanstva – na zidu prve sobe crtežom su predstvaljene neke od metoda “primoravanja na priznanje”, od kojih je jedna takozvana “kap po kap” , batinanja…

U sledećoj sobi su izložene desetine aparata za snimanje, napravljenih u Albaniji, Njemačkoj, Austriji i Kini…, kojima su “lovljeni” dokazi da se “sprovode nedozvoljene aktivnosti”, poput kritike režima, šverca, pokušaja bjega, ili ispovijedanja vjere. U kući su i mašine za izradu duplih ključeva za ilegalna pretraživanja…

Desetine aparata za snimanje, napravljenih u Albaniji, Njemačkoj, Austriji i Kini, kojima su “lovljeni” dokazi

Kuća je imala forenzički centar, laboratoriju gdje su se testirala pisma upućena Enveru Hodži na biološke otrove …soba sa naslovnicama novina, ali i brojne fotografije. Na jednoj od fotografija u hodniku ovjekovečen je Enver Hodža na koljenima. Fotografija je snimljena kada je umro Staljin kome je Hodža sa svojim saradnicima odao počast  klečeći na koljenima.

Trenutak kada je Enver Hodža na koljenima

U komunističkom sistemu Albanija je do 1948. bila okrenuta Jugoslaviji, zatim Staljinu i SSSR, a posle smrti sovjetskog lidera, Hodža se okrenuo Kini.

Zapadne zemlje tretirao je neprijateljskim, a sunarodnike je surovo kažnjavao ako bi bilo i najmanje sumnje za bilo koji prestup.

Prema dostupnim podacima, sedamdesetih godina, više od 16 hiljada ljudi radilo je za Sigurimi, Hodžini tajni agenti bavili su najrazličitijim zanimanjima: trgovci, zanatlije, učitelji, ljekari, konobari, poljoprivrednici….Nije se znalo ko koga špijunira.

Više od 16 hiljada ljudi radilo je za Sigurimi

 Nakon pada režima, članovi ove omržene službe tvrdili su da su samo štitili narod od „pobunjenika“ i “terorista”. Međutim,  za većinu Albanaca – “Kuća lišća” je bolna rana koja nije zarasla..

Vrata svoje nekad najzatvorenije kuće koja “vidi i čuje sve” otvorila je aktuelna vlast Edija Rame za one koji žele da pogledaju u najmračniji tunel režima Envera Hodže. Ulaznica u muzej Kuća lišća košta oko 6 evra (700 leka). U zemlji orlova još nema spomenika žrtvama komunističkog progona.

Za većinu Albanaca “Kuća lišća” je bolna rana koja nije zarasla..

SUPRUGA ENVERA HODŽE BILA JE POSLEDNJA KRALJICA KOMUNIZMA

Nedžmije Hodža, supruga Envera Hodže, bila je albanski vladar iz sjenke i nekadašnji disidenti tvrde da je kriva za progon političkih rivala njenog supruga. Tokom rata bila je učiteljica i jedan od osnivača komunističke omladine u Albaniji.

Nedžmije i Enver Hodža, izvor Politika

Nedžmije Hodža je, takođe, bila član Centralnog komiteta albanske komunističke partije, predsednica Antifašističkog fronta žena Albanije i šefica Direktorata za propagandu.

 Žena koje su se Albanci decenijama plašili. Takođe, ostala je upaćena po izjavi koju je dala u jednom od rijetkih intervjua “Četiri hiljade žrtava za 50 godina nije mnogo”. Posle pada Hodžinog režima, završila je u zatvoru. U januaru 1992. godine osuđena je na devet godina zatvora zbog zloupotreba partijskih fondova. Kasnije, kazna je preinačena na 11 godina robije.

Iza rešetaka je provela ukupno pet godina, od čega dvije godine u samici. Nedžmije Hodža, udovica nekadašnjeg albanskog diktatora Envera Hodže, preminula je u Tirani, u februaru 2020. u 99. godini. Mediji su prenijeli vijest o smrti udovice Envera Hodže, a neki su čak naveli “poslednje kraljice komunizma”.

U HODŽINO VRIJEME SAGRAĐENO OKO 750 HILJADA BUNKERA

Na prostoru Albanije ima više bunkera nego što Crna Gora ima stanovnika.  U vremenu Envera Hodže u Albaniji je sagrađeno 750 hiljada bunkera. Neki od tih bunkera danas su muzeji, ugostiteljski objekti…

Na prostoru Albanije ima više bunkera nego što Crna Gora ima stanovnika.

 Podsjetimo, Hodža je vodio Albaniju od 1944. do 1985. kada je umro. Gradio je bunkere kako bi Albaniju “odbranio” od neprijatelja koji nikada nije ni napao zemlju orlova.

Albanci navode da je Hodža na surov način  provjeravao jačinu bunkera tako što bi graditelja zatvorio u isti, zatim naredio granatiranje. Preživeli graditelj svjedočio je o jačini svojih ruku djela – o jačini bunkera…

Nakon pada Hodžinog režima počelo je uništavanje bunkera, koje se svelo na pokušaj uništenja, pa se veoma brzo odustalo. Razloga je kažu više – jačina gradnje iziskivala je ogromne troškove za rušenje bunkera, a mnogi su smatrali da ih treba ostaviti kao svjedočanstvo – opomenu da se takav režim ne ponovi. Jedan od razloga, reći će vam Albanci, zašto su sačuvani ti bunkeri jeste da se ne može imati svjest o sadašnjosti i povjerenje u budućnost ukoliko ne poznajete korijene.

Bunkeri u centru Tirane otvoreni za javnost, takođe, svjedoče o gvozdenoj palici komunističke diktature koja je trajala preko 40 godina.

Detalj iz jednog od bunkera

Da bi posjetili Bunk Art trebate se spustiti nekoliko spratova ispod zemlje. Za obilazak bunkera – muzeja, koji je otvoren 2014.godine trebate odvojiti oko dva sata. Samo hodnik kojim stižete do mjesta na kome kupujete kartu (2 eura) dugačak je preko stotinu metara.

Za obilazak bunkera – muzeja, koji je otvoren 2014.godine trebate odvojiti oko dva sata

Upućeni kažu da u prosjeku, izgradnja jednog bunkera koštala koliko jednosoban stan.
Kada se matematički proizvod svede na život to bi značilo da su sve porodice u vrijeme Hodže mogle biti stambeno zbrinute da je investiciju usmjerio u praktičnu, egistencijalnu,  a ne vojnu namjenu.

TIRANA- GRAD KONTRASTA

 U glavnom gradu Albanije, Tirani, danas  živi 1/3 stanovništa cijele Albanije koja ima oko tri miliona stanovnika. Obnovljen, moderan, glavni trg Skanderbeg prostire se na 40.000 kvadratnih metara, na kome dominira spomenik albanskom narodnom heroju po kojem je i dobio ime – Gjergji Kastrioti Skanderberg.

Glavni trg Skanderbeg prostire se na 40.000 kvadratnih metara

Trg Skanderbeg okružuju nacionalna Opera, Palata kulture i istorijski muzej, nacionalna knjižara, brojna ministarstva, džamija (jedna od retkih koja nije srušena za vrijeme režima Envera Hodže), sat kula… hoteli Plaza (pet zvjezdica), Tirana International (četri zvjezdice)…

Biljana Dabić

Avatar

Biljana Dabić

Pročitajte još

Leave a Reply

Pravila Komentarisanja
Uslovi Korišćenja