Kakav je bio odnos kralja Nikole i dvorskog ljekara

 Kakav je bio odnos kralja Nikole i dvorskog ljekara

Dvorac kralja Nikole u Baru sagrađen je 1885. godine, po projektu arhitekte Josipa Sladea iz Trogira. Kraljevskoj porodici služio je kao ljetna rezidencija. Od 1959. godine u dvorcu kralja Nikole je Zavičajni muzej Bar. U bogatoj dokumentaciji Muzeja su brojna pisma crnogorske kraljevske porodice pisana dr Božidaru Peraziću u vremenskom periodu od nekoliko decenija koja svjedoče i o odnosu vladara prema zdravstvu.

U Zavičajnom muzeju je i portret ličnog ljekara kralja Nikole dr Božidara Perazića urađen početkom 20.vijeka. Odnos kralja i ljekara je interesantna priča. Prepiske članova crnogorske kraljevske porodice i dr Perazića svjedoče da su Petrovići u njemu gledali ne samo ljekara, već i prijatelja. Perazići su ostavili značajnog traga u crnogorskoj istoriji. Dr Božidar Perazić je potomak Dimitrija Perazića (1784-1865), koji je pune 42 godine proveo u Rusiji kao vojni sveštenik u službi ruskog cara Aleksandra Prvog. Po povratku iz Rusije u Crnu Goru, Dimitrije Perazić bio je arhimandrit manastira Reževići i njegov ktitor. Sagradio je školu u rodnom kraju u kojoj je učio njegov potomak dr Božidar Perazić. Kao najbolji đak škole 1863. godine Božidar Perazić odlazi na školovanje u Beč, gdje završava medicinu 1890. godine. O njegovoj marljivosti i predanosti poslu svjedoči i podatak iz istorije cetinjske bolnice Danilo Prvi, prema kojem je tamo obavio 16 hiljada pregleda i izveo više od 6.000 operacija. Dr Perazić je bio načelnik saniteta Crne Gore, inovator bolnice na Cetinju, osnivač hirurškog odjeljenja…

Knjaz Nikola ga je 1908. godine zvanično preveo u službu dvorskog ljekara. Dr Perazić za kraljevsku porodicu bio je i ljekar, i prijatelj.

Prinčevi i princeze Petrovići obraćaju se dr Peraziću toplo i s mnogo poštovanja. Njihova korespondencija trajala je od 1903. do 1940. godine, a zatim, s unucima kralja Nikole, sve do smrti dr Perazića 1954. godine. Ima u tim pismima ispovijesti koje nisu za objelodanjivanje. Najintimnijih trenutaka i razmišljanja članova dinastije Petrović. Očigledno, imali su potrebu da dijele životne situacije sa “dragim i poštovanim prijateljem“.  Često je dr Božu pisao princ Danilo. Pisao mu je i Mirko, koji je na žalost umro na njegovim rukama u Beču. Tu su i pisma princeze Ksenije, zatim Milice, koja je emigrirala s Romanovima 1918. godine iz Rusije i redovno mu pisala iz emigracije.

Svoja pisma princeza Milica potpisivala je Milica de Montenegro. Redovno mu je pisala i Jelena nakon udaje za italijanskog kralja. Djeca kralja Nikole ne zaboravljaju bitne trenutke u ljekarovom životu. Šalju mu čestitke, saučešća..

U pismima upućenim dr Peraziću su i pisma legende medicine u Srbiji dr Vladana Đorđevića.

O ozbiljnosti države Crne Gore svjedoči i ugovor između maršala dvora njegovog visočanstva knjaza gospodara i dr Perazića, u kojem se pored ostalog navodi: ‘

‘Gospodin doktor Božidar Perazić ima se primiti kao lični dvorski ljekar. Njegova plata iznosiće 10 hiljada kruna. Imaće penziju od svetog dvora na osnovu Zakona o činovnicima građanskog reda u Crnoj Gori. U slobodnim časovima moći će vršiti privatnu ljekarsku praksu izuzevši slučajeve zaraze. Sin će mu se školovati bilo o trošku države, bilo o trošku svetog dvora na srednjim i velikim školama u Austro-ugarskoj“. 

Poštovan i uvažavan u rodnoj Crnoj Gori, dr Perazić je bio cijenjen i u drugim zemljama kako među kolegama tako i ondašnjim državnicima. U biografiji dr Perazića, navedena su brojna svjetska priznanja i odlikovanja. Ovo je samo jedan segment svjedočanstva minulih vrmena.

U Zavičajnom muzeju čuvaju se predmeti vezani za političku, kulturnu i vojnu istoriju grada. Izloženi su veoma vrijedni primjerci zanatskog oružja, ordenja, arhivalija, starih fotografija… Etnografski materijal je razvrstan prema svojim specifičnostima u zbirke narodne nošnje, privrede, pokućstva i posuđa, nakita, kulturnih i običajnih predmeta. Odjeljenje istorije umjetnosti sadrži zbirke slikarstva, crteža i grafike (uglavnom djela zavičajnih stvaralaca), zatim manju zbirku ikona i predmeta primijenjene umjetnosti, koji najvećim dijelom predstavljaju autentične eksponate iz nekadašnjeg Dvorca kralja Nikole.

Avatar

Biljana Dabić

Pročitajte još

Leave a Reply

Pravila Komentarisanja
Uslovi Korišćenja