Izvještaj Reportera bez granica: Crna Gora napredovala, ali…

 Izvještaj Reportera bez granica: Crna Gora napredovala, ali…

Prema novom Indeksu slobode medija Reportera bez granica RSF, Crna Gora je napredovala za jedno mjesto u odnosu na 2020. i sada je na 104. poziciji, ali RSF konstatuju da vlasti ne rade na rasvjetljavanju napada na novinare, kao i da ne sprovode najavljene reforme u oblasti medija.

U novom izvještaju, objavljenom jutros, Reporteri bez granica navode da je novinarstvo, koje je “najbolja vakcina protiv dezinformacija”, kompletno ili djelimično blokirano u čak 73 odsto zemalja koje rangiraju.

Izvještaj pokazuje i da jača “zlostavljanje” novinara u EU i na Balkanu, odnosno da su brojniji napadi i hapšenja posebno u Srbiji, Bugarskoj, Grčkoj, Francuskoj, Njemačkoj, Italiji, Poljskoj.

Reporteri bez granica su Crnu Goru ove godine pomjerili za jedno mejsto naviše na listi. Ipak, u izvještaju se navodi da vlasti i dalje nastavljaju sa maltretiranjem medija i profesionalnih novinara, kao i da napadi ostaju nekažnjeni.

Podsjeća se da je dvoje ljudi uhapšeno zbog planiranja napada na novinarku Oliveru Lakić 2018, ali da slučaj i dalje nije riješen. RSF navode i da je novinar Jovo Martinović osuđen uprkos nedostatku dokaza za trgovinu drogom. Nekoliko novinara je uhapšeno tokom 2020. zbog navodnog širenja lažnih vijesti, ali su oslobođeni.

RSF u ovogodišnjem izvještaju pišu da crnogorski javni servis RTCG, koji i dalje kontroliše DPS, uprkos izbornom porazu, ne izvještava izbalansirano.

Nova vlada u Crnoj Gori je kao prioritet navela jačanje slobode medija i poboljšanje uslova rada za novinare i najavila izmjene medijskih zakona iz 2019, ali se ništa od toga nije desilo, zaključuju Reporteri bez granica.

U regionu, Srbija je na 93. mjestu, Kosovo je na 78. mjestu, BiH na 58, Sjeverna Makedonija na 90. mjestu, Albanija na 83.

Novinari u Srbiji i dalje na meti vlasti

Reporteri bez granica navode da su “politička obećanja od prethodnih godina ostala neispunjena, da je Srbija i dalje zemlja slabih institucija u kojoj provladini mediji šire lažne vijesti, gdje su novinari i dalje skoro svakodnevno na meti napada vladajuće elite i provladinih medija”.

RSF podsjećaju da je u aprilu 2020. uhapšena novinarka portala Nova.rs Ana Lalić zbog drakonskih propisa koji su tada doneseni zbog pandemije, a ubrzo potom i ukinuti.

U izvještaju se ističe da je Apelacioni sud 2020. vratio na ponovno suđenje slučaj ubistva novinara Slavka Ćuruvije, ali se i konstatuje da je početkom 2021. zabilježen “značajan napredak u borbi protiv nekažnjivosti napada na novinare” kada su izrečene presude nalogodavcu i počiniocima paljenja kuće novinara Milana Jovanovića.

Navodi se i da su novinari bili žrtve nasilja na protestima u julu 2020, te da neki napadači i dalje nisu otkriveni.

“Nezavisni mediji, mnogi od njih lokalni, i dalje pokrivaju opasne teme poput korupcije i organizovanog kriminala, bez obzira na to što su oslabljeni pandemijom i što su im uskraćena sredstva iz budžeta, data provladinim medijima”, zaključuje se u dijelu izvještaja RSF o Srbiji.

“Novinarstvo je vakcina protiv dezinformacija”

Ovogodišnji Indeks slobode medija pokazuje da su građanima sve manje dostupne informacije, i da su novinari sve više onemogućeni da izvještavaju o događajima. Od 2013, od kada se mjeri ovaj indeks, ove godine je najmanje zemalja u grupi onih u kojima su uslovi za rad novinara ocijenjeni kao “dobri”.

Pandemija je, navode RSF, iskorišćena kako bi se blokirao pristup informacijama na terenu, posebno u Aziji, Bliskom istoku i Evropi.

Podaci pokazuju i drastično smanjenje povjerenja javnosti u novinare, pa 59 odsto ispitanika u 28 zemalja kaže da novinari namjerno obmanjuju javnost.

“Novinarstvo je najbolja vakcina protiv dezinformacija. Nažalost, često se suočava sa političkim, ekonomskim, tehnološkim, ponekad i kulturnim blokadama. U vrijeme viralnih informacija na društvenim mrežama, novinarstvo treba da osigura da se javna debata vodi na osnovu utvrđenih činjenica”, rekao je generalni sekretar Reporetera bez granica Kristof Deloar.

SAD su na 44. mjestu, u grupi zemalja u kojima je situacija ocijenjena kao “dobra”, uprkos tome što je u posljednjoj godini mandata Donalda Trampa zabilježen rekordan broj napada na novinare (oko 400) i oko 130 hapšenja. Na vrhu liste ovogodišnjeg Indeksa slobode medija je Norveška, slijede Finska i Švedska.

Rusija, Brazil, Indija su u grupi zemalja u kojima je situacija ocijenjena kao “teška”, dok je Kina zbog cenzure i propagande na 177. mjestu, odnosno u grupi zemalja u kojima je situacija ocijenjena kao “veoma ozbiljna”. Uz Kinu su i Turkmenistan, Saudijska Arabija i Sjeverna Koreja.

Avatar

Portal Bar

Pročitajte još